Zoeken
  • martinv

Das Deutsche Haus

Bijgewerkt: 14 nov 2019

12 november 2019

Mijn neven kwamen op bezoek. Ben en Niek, of Nick. Long time no see, zeggen ze in Engeland. Binnen de kortste keren kwamen ze zoals door Nick voorspeld had op de oorlog. Ze keken wel, waren wel onder de indruk van mij, mijn plannen en het huis, de tuin.

veetrein

Maar op een gegeven moment kwamen ze op de oorlog. Ik heb daar ooit een boekje over geschreven. Pa vertelde daar graag over. Dat in tegenstelling tot veel anderen. Met name mensen die oorlogs-handelingen hebben verricht (of daartoe genoopt waren) weigeren daar vaak over te vertellen. Bijvoorbeeld een oom van mij, tijdens de politionele acties in Indonesië actief geweest, heeft volgens mij heel wat geheimen mee het graf ingenomen.

Mijn vader was achttien toen hij opgeroepen werd, nogal naïef (wat was achttien nou in die tijd?) Volgens mij ging hij graag op het avontuur af. Ik heb feiten afgewisseld met gefantaseerde details vanwege leesbaarheid en spanning. Ik schreef in mijn boekje wat hij me antwoordde op mijn vragen. Het waren goede momenten, ik kon goed met hem overweg, hij vertelde me zelfs meer dan mijn moeder mocht weten.

In 1941 werd hij opgeroepen om in Duitsland (wat toen één was met ons land) in en fabriek te komen werken. Hij moest zich op een bepaalde datum melden op het station in Utrecht. Dat heeft hij gedaan (vraag: met zijn broer Henk, of niet?) Jan heeft een lange reis gemaakt via Eindhoven, Maastricht en Luik. Uiteindelijk naar Brandenburg bij Berlijn. (waren ze met een groep, of alleen, samen?) Daar werden ze begeleid naar het z.g. Deutsche Haus, wat in Duitsland natuurlijk raar is, gekke naam. Misschien met het oog op buitenlanders, krijgsgevangenen. Ik heb altijd een beeld gehad van een kamp zoals je op films ziet. Maar volgens mijn neven, die zich daar meer in verdiept hebben dan ik (dat werd mij gisteren duidelijk) was het geen kamp, eerder een herberg of jeugdherberg. Het regime was niet zoals in een kamp, geen appèl, denk ik. Wel watersoep, vertelde Pa.

Das Deutsche Haus, nicht in Brandenburg

Hij had het wel over verlof, en ze mochten 's avonds naar buiten. Mijn Pa vertelde met name over de rol die zij (vooral hij) speelde(n) bij de vrouwen. Die zaten zonder mannen met hun kinderen thuis. Pa deed daar wel eens klusjes voor, of maakte in de wintertijd houten speelgoed. Dat was zijn ding: hout! (misschien klusjes voor kusjes) Dat was welkom in de Weinachtszeit.

In het begin van het boekje beschrijf ik dat Jan stiekem naar de kerk ging, en daar aan de communiebank een overste van hem tegenkwam. Dat was zweten! Neef Henk schreef ooit (na een correspondentie met Pa) dat dat onmogelijk was. Daar in Noord Duitsland waren ze zeker Protestants, die hadden niet zo'n mis, dat wat ik beschreef was een katholieke mis, hoogmis. Ik heb al bedacht dat ik dat in mijn nieuwe boek, wellicht mijn roman, dit ombouw tot een droom, dan wordt Jan wakker gemaakt door Gerrit, de kamer-oudste. Die gaat in de loop van dat nieuw te schrijven boek hem door de overgang naar volwassenheid loodsen, wat volgens mij de werkelijkheid echt zal benaderen. Jan was zeker maagdelijk en naïef. Dat blijkt als ze bij een Hoerenkast komen, waar Gerrit Jan heel voorzichtig vertelt wat vrouwen daar met mannen doen. En dat hij daar weg moet blijven. (wil Gerrit hem beschermen, of heeft Gerrit zelf plannen met deze knappe jongeman?) (een parallel met mij dus, een tweede verhaallijn voor de Roman?) Later merken we ook welke mensen zich nog meer in de fabriek en in het huis bevinden, Niet alleen Italianen waar Pa mee op rooftocht gaat, op zoek naar aardappelen, waarbij Pa nuttig is als uitkijk, hij blijkt redelijk Duits te kunnen spreken in tegenstelling tot de Romaanse Mario en Silvio.

Jan komt ook in aanraking met Russische vrouwen, en je kunt het al voorspellen, Jan wordt verliefd. Volgens mij waren die Russinnen sterke vrouwen. (het scheelt, denk ik niet veel of ik was Rus geweest, en had nu ballaleika gespeeld in plaats van gitaar)

Het wordt niks en dan is de oorlog opeens afgelopen, de Russen komen en de Duitsers raken in paniek, en de mannen zoeken een kar en gaan te voet op weg naar huis. Lang verhaal en spannend, ze komen tussen de Amerikanen en Nazi's in te zitten.

De reis loopt vast als ergens een brug verwoest is. Boven de rivieren heerst nog oorlog, wordt nog gevochten. Pa vindt daar zijn broer Henk terug (raadselachtig: toeval of georganiseerd? Lijkt me niet, maar toeval bestaat niet) Ze zoeken een oom op: Oom Bernhard, die in Tilburg woont. Lang verhaal kort: Ze treffen een zoon van Bernhard, ook Henk en gaan naar de familie van Bergen waarvan de oudste dochter Toos de vriendin (verloofde?) was van Henk van der Veer (vader van Ben, neef bij mij op bezoek, is het nog te volgen?)

In ieder geval: daar zag Jan een meisje met een rode jurk, een pracht figuurtje en mooi lang zwart haar. En toen was hij verkocht. Hij werd verliefd op het meisje van zeventien en moest en zou haar hebben (op wie lijk ik?) Dat is de werknaam van mijn Roman: "Het meisje met de rode jurk." (niet erg origineel, hè Niek? wel anders dan het rode haar..) Jaren later, jaren van sparen en reizen van Hilversum naar Tilburg, zij ze getrouwd. (ander verhaal, andere keer) Maar er is geen voor het huwelijk verwekt kind geboren, zoals bij zijn vader. Sterker, Ze wisten in de huwelijksnacht niet hoe hét moest. Later wel, vijf (bijna zes) keer met resultaat.





18 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven